Wanneer een schuldenaar niet op tijd zijn schuld betaalt, kan hij op enig moment te maken krijgen met een gerechtsdeurwaarderskantoor en - of incassobureau. In de volksmond worden deze twee, geheel ten onrechte, nogal eens over een kam geschoren.

De gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar door de Kroon benoemd en in die hoedanigheid  ondermeer belast met de ondersteuning van de uitvoering van de gerechtelijke uitspraken. De gerechtsdeurwaarder heeft een driejarige theoretische Hbo-opleiding afgerond gevolgd door een praktijkstage van één jaar waarin hij als stagiair toegevoegd kandidaat-gerechtsdeurwaarder onder verantwoordelijkheid van een gerechtsdeurwaarder ambtelijke werkzaamheden verricht.
Een gerechtsdeurwaarder staat onder streng tuchtrechtelijke – en financieel toezicht.

Incassobureaus zijn niet aan wettelijke regelgeving onderworpen en feitelijk kan iedereen een incassobureau oprichten. In Nederland bestaan er derhalve op dit moment ca. 900 incassobureaus. 
Enkel incassobureaus die zijn aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen (NVI) onderwerpen zich aan vaste gedragsregels en hanteren een geschillenregeling. Incassobureaus die niet zijn aangesloten bij de NVI, zijn in feite vogelvrij en hanteren hun eigen voorwaarden.

In de praktijk leidt dit ondermeer tot het voortbestaan van incassobureaus die voor hun dienstverlening ongelimiteerde hoge tarieven rekenen en een werkwijze hanteren die het daglicht niet kan verdragen.
Een incassobureau heeft geen gerechtelijke bevoegdheden en aan schuldenaren mogen dan ook slechts die maatregelen worden aangekondigd die ook daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd. Een incassobureau dat dreigt met beslagmaatregelen gaat derhalve ongeoorloofd te werk nu slechts een gerechtsdeurwaarder hiertoe wettelijke bevoegdheden heeft.

In de praktijk is de gerechtsdeurwaarder, naast openbaar ambtenaar, een uitstekende (juridische) adviseur op het gebied van incasso opdrachten.
Indien een onbetaalde vordering bij een schuldenaar moeten worden geïncasseerd kan een gerechtsdeurwaarder alle stappen in deze procedure zelf nemen.
Dit in tegenstelling tot een incassobureau, die voor het uitbrengen van de dagvaarding en eventuele executiemaatregelen te allen tijde een gerechtsdeurwaarder moet inschakelen.